Ekspozycja prezentowana by³a w 2006 roku w Muzeum Narodowym w Gdañsku, które w ten sposób w³±czy³o siê w obchodzon± na ca³ym ¶wiecie 400. rocznic± urodzin Rembrandta. Muzeum gdañskie przedstawi³o wówczas czê¶æ w³asnej, bogatej kolekcji europejskiej sztuki nowo¿ytnej.
Dla bydgoszczan, którzy sporadycznie mog± ogl±daæ w swoim mie¶cie sztukê dawn±, ekspozycja stanowi niebywa³± propozycjê obejrzenia oryginalnych dzie³ o najwy¿szej randze artystycznej. W bydgoskim Muzeum ostatnie pokazy sztuki doby baroku mia³y miejsce na pocz±tku lat dziewiêædziesi±tych, kiedy prezentowane by³y wystawy grafiki francuskiej i sztuki polskiej.
Ekspozycja Rembrandt i kr±g jego tradycji prezentuje rysunki i akwaforty Rembrandta Harmenszoona van Rijn (Lejda 1606-1669 Amsterdam) oraz prace artystów ukszta³towanych pod wp³ywem jego twórczo¶ci. Wszystkie prace pochodz± ze zbiorów Muzeum Narodowego w Gdañsku. Trzonem pokazu s± dzie³a samego mistrza - dwa cenne rysunki oraz trzyna¶cie rycin. Rysunki i wiêkszo¶æ z prezentowanych na wystawie rycin pochodzi z cennej kolekcji gdañskiego kupca Jacoba Kabruna (1759-1814).
Rembrandt, najwybitniejszy przedstawiciel malarstwa holenderskiego w XVII w., ju¿ za ¿ycia cieszy³ siê uznaniem jako artysta o wielkiej osobowo¶ci twórczej. Stworzy³ dzie³a o niespotykanej w historii malarstwa g³êbi i sile wymowy, potrafi³ w niezwyk³y sposób oddaæ charakter i stan ducha portretowanej osoby czy nastrój przedstawianej sceny. Ró¿norodno¶æ tematyki i wspania³o¶æ stylu nie maj± sobie równych po¶ród dzie³ wspó³czesnych mu twórców. Dorobek graficzny Rembrandta stanowi bardzo istotn± czê¶æ jego spu¶cizny. Artysta odegra³ wielk± rolê w rozwoju i popularyzacji akwaforty, czêsto uzupe³nianej such± ig³±. W zakresie tematyki w jego grafice pojawiaj± siê w±tki biblijne i mitologiczne, sceny rodzajowe, portret i studia postaci oraz pejza¿, przy czym wiele tematów opracowanych zosta³o w ró¿norodnych wersjach.
Wspó³cze¶ni, a tak¿e arty¶ci kolejnych pokoleñ, wzorowali siê bezpo¶rednio na kompozycjach Rembrandta, kopiuj±c obrazy i przetwarzaj±c je w ró¿nych technikach graficznych. Wzorem mistrza podejmowali próbê zmierzenia siê ze skomplikowanymi zagadnieniami psychiki ludzkiej. Dzie³a, zrodzone z rembrandtowskiego ducha pozostawa³y w krêgu poszukiwañ wzajemnych relacji pomiêdzy ¶wiat³em i cieniem. Ich twórcy zmagali siê z tym samym d±¿eniem do harmonii tre¶ci i formy.
Wspó³pracownicy i uczniowie Rembrandta reprezentowani s± na wystawie dzie³ami Jana Gillisz van Vlieta (1600/1610-1668) i Ferdinanda Bola (1616-1680), a inni wspó³cze¶ni pracami Adriaena Ostade (1610-1685) i Roelanta Roghmana (czynny 1646-1651). Renesans oddzia³ywania sztuki Rembrandta nast±pi³ w po³owie XVIII w., a jego twórczo¶æ inspirowa³a odt±d kolejne pokolenia twórców. Arty¶ci przetwarzali malarskie i graficzne dzie³a mistrza w wielu technikach graficznych. Powstawa³y prace o charakterze indywidualnym, w manierze inspirowane rembrandtowskimi rozwi±zaniami. Najbardziej znanymi, osiemnastowiecznymi rembrandtystami niemieckimi s± Christian Wilhelm Ernst Dietrich (1712-1774) i Georg Friedrich Schmidt (1712-1775). Reminiscencje z Rembrandta pojawiaj± siê tak¿e w twórczo¶ci Daniela Chodowieckiego (1726-1801). Inspiracjê z dzie³ mistrza czerpali ponadto Jean-Pierre Norblin (1745-1830) i Micha³ P³oñski (1778-1812).
Rembrandt by³ genialnym rysownikiem, a jego dwa rysunki ze zbiorów Muzeum Narodowego w Gdañsku nale¿± do jednych z najlepszych w kolekcjach polskich. Efekty nauki w warsztacie Rembrandta mo¿emy prze¶ledziæ na rysunkach artystów z jego szko³y: Constantijna van Renesse (1626-1680), Gerbranda van den Eeckhouta (1621-1674) i Abrahama Furneriusa (1628-1654).
Wystawie towarzysz± tak¿e dzie³a malarskie, autorstwa Jakoba Isaacsza Swanenburgha i Pietera Lastmana (pierwszych mistrzów i nauczycieli Rembrandta), Ferdinanda Bola, Christiana Wilhelma Ernsta Dietricha, Thomasa Heeremansa i Reiniera Noomsa zw. Zeeman.

Wystawa przygotowana zosta³a przez Muzeum Narodowe w Gdañsku i Muzeum Okrêgowe im. Leona Wyczó³kowskiego w Bydgoszczy. Prezentowana bêdzie w terminie od 3 marca do 11 kwietnia 2010 roku, w Czerwonym Spichrzu na Wyspie M³yñskiej.

red. Alicja Andrzejewska- Zaj±c, Barbara Chojnacka